Sześć zmian w prawie w tygodniu 22–28 czerwca 2026: przegląd nowelizacji

W Prostej Umowie na bieżąco śledzimy zmiany w prawie i z pomocą naszych narzędzi przygotowujemy przewodniki po przepisach wchodzących w życie w danym tygodniu. Tydzień 22–28 czerwca 2026 r. jest wyjątkowo obfity – w życie wchodzi czternaście aktów.

Pojazdy zautomatyzowane wjeżdżają do Prawa o ruchu drogowym

Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1843) – główny trzon obowiązuje od 24 czerwca 2026 r.

Polskie prawo drogowe po raz pierwszy w sposób systemowy zauważa pojazd zautomatyzowany i pojazd w pełni zautomatyzowany – pojęcia zdefiniowane przez odesłanie do unijnego rozporządzenia (UE) 2019/2144. Sercem nowelizacji jest umożliwienie prowadzenia prac badawczych nad takimi pojazdami w ruchu drogowym na drogach publicznych, ale pod ścisłymi warunkami:

„Prowadzenie prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi w ruchu drogowym na drogach publicznych (…) jest możliwe pod warunkiem stosowania zasad ruchu drogowego, zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz uzyskania zezwolenia na prowadzenie prac badawczych."

W praktyce to na razie nie prywatne auta jeżdżące same, lecz rama prawna dla testów: zezwolenie, obowiązkowe ubezpieczenie OC oraz krótkoterminowe ubezpieczenie pojazdów do jazd testowych. Załącznik do ustawy porządkuje też wspólny język – sześć poziomów automatyzacji jazdy od 0 (pełna kontrola kierowcy) do 5 (pojazd jedzie sam w każdych warunkach, bez kierowcy). Część przepisów ubezpieczeniowych (art. 1 pkt 7–9) wchodzi w życie nieco później, 5 lipca 2026 r.

Komornicze e-licytacje skarbówki: Portal eLicytacje KAS

Ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2026 poz. 739) – obowiązuje od 23 czerwca 2026 r.

Egzekucja administracyjna (prowadzona m.in. przez naczelników urzędów skarbowych) dostaje własny system do sprzedaży zajętego majątku online – Portal eLicytacje KAS. W systemie tym organ egzekucyjny będzie mógł prowadzić licytacje publiczne i sprzedaż z wolnej ręki ruchomości i nieruchomości oraz publikować ogłoszenia, obwieszczenia i protokoły opisu i oszacowania. Licytacja ruchomości trwa 7 dni, a ustawa zawiera mechanizm chroniący przed wygrywaniem „w ostatniej sekundzie":

„Jeżeli w ciągu 5 minut przed wyznaczonym terminem zakończenia licytacji ruchomości za pośrednictwem Portalu eLicytacje KAS zgłoszono postąpienie, termin ten ulega przedłużeniu o 5 minut (…). Maksymalny czas przedłużenia czasu trwania tej licytacji wynosi 72 godziny."

Dla kupujących to dostęp do skarbowych licytacji bez wychodzenia z domu (potrzebne konto i zgoda na doręczenia przez e-Urząd Skarbowy; samo oglądanie przebiegu konta nie wymaga). Ważne zastrzeżenie: ustawa wchodzi w życie 23 czerwca, ale faktyczne uruchomienie kolejnych funkcji portalu Minister Finansów ogłosi odrębnym obwieszczeniem – rama prawna istnieje już teraz, licytacje ruszą, gdy KAS włączy system. Tekst ustawy egzekucyjnej w aktualnym brzmieniu sprawdzisz w naszej wyszukiwarce aktów prawnych.

Reedukacja kierowców po alkoholu: kurs za 2500 zł

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 747) – obowiązuje od 24 czerwca 2026 r.

Rozporządzenie ustala program, opłatę i wzór zaświadczenia dla kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, a także tryb kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Kurs trwa dwa dni po osiem godzin, w grupach do 15 osób.

„Wysokość opłaty za kurs reedukacyjny wynosi 2500 zł."

Na taki kurs trafia kierowca skierowany po prowadzeniu pojazdu po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu – program obejmuje m.in. testy autodiagnozy (AUDIT) i zajęcia o odpowiedzialności. Za kurs rozpoczęty i niezakończony przed wejściem nowych przepisów pobiera się opłatę według dotychczasowych zasad.

Płoszenie niedźwiedzi, wilków i żubrów amunicją niepenetracyjną

Ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 737) – obowiązuje od 23 czerwca 2026 r.

Nowelizacja tworzy podstawę do wydawania zezwoleń na umyślne płoszenie trzech gatunków dużych zwierząt chronionych przy użyciu broni gładkolufowej z amunicją niepenetracyjną:

„Zezwolenia na czynności podlegające zakazom określonym w art. 52 ust. 1 pkt 12 mogą dopuszczać umyślne płoszenie osobników niedźwiedzia brunatnego, wilka lub żubra przy wykorzystaniu broni gładkolufowej z zastosowaniem amunicji niepenetracyjnej przez osoby posiadające pozwolenie na broń (…)."

Chodzi o narzędzie do rozładowywania niebezpiecznych spotkań ze zwierzętami w pobliżu zabudowań – płoszenie, a nie odstrzał. Ustawa dodaje też art. 131b, zgodnie z którym nie popełnia wykroczenia ten, kto podczas legalnego płoszenia zabije zwierzę działając w stanie wyższej konieczności lub nieumyślnie je okaleczy. Przy okazji doprecyzowano, że płoszenie zwierząt łownych z terenów zurbanizowanych czy upraw rolnych nie jest znęcaniem się nad zwierzętami.

Powstaje Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów

Ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (Dz.U. 2026 poz. 755) – art. 22 i art. 27 obowiązują od 24 czerwca 2026 r.

To zmiana, która w przyszłości dotknie milionów właścicieli zwierząt: ustawa powołuje Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK), prowadzony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wraz z obowiązkiem oznakowania (czipowania) i rejestracji psów i kotów. Kluczowe jednak, że obowiązki te wejdą etapami – w tym tygodniu zaczyna obowiązywać dopiero fundament:

„Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 lat od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 22 i art. 27, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (…)."

Na 24 czerwca przypada więc tylko start budowy systemu teleinformatycznego (art. 22) i wejście w życie limitu wydatków budżetu na ten cel (art. 27). Dla właściciela psa lub kota dziś nie zmienia się nic – sam obowiązek oznakowania i rejestracji, z trzyletnim okresem na dopełnienie go dla zwierząt już posiadanych, zacznie obowiązywać dopiero za jakiś czas.

Nowe wymagania jakości wody do picia

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 748) – obowiązuje od 24 czerwca 2026 r.

Rozporządzenie na nowo i kompleksowo określa jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, wdrażając unijną dyrektywę 2020/2184 (oraz dyrektywę 2013/51/EURATOM w części radiologicznej):

„Rozporządzenie określa: 1) minimalne wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, w tym wymagania mikrobiologiczne, chemiczne, wskaźnikowe, dodatkowe wymagania chemiczne, wymagania radiologiczne (…)".

Dla zwykłego konsumenta to nowoczesny, zgodny z prawem unijnym zestaw norm dla wody z kranu – z wartościami granicznymi dla dziesiątek substancji, w tym bisfenolu A, oraz monitoringiem bakterii Legionella w ciepłej wodzie użytkowej. Akt nakłada na dostawców wody konkretne częstotliwości badań i obowiązki informacyjne wobec odbiorców i zastępuje rozporządzenie z 2017 r.

Co pominęliśmy?

Pozostałe akty tego tygodnia mają węższy krąg adresatów. Konsumentów i rodzin dotyczy zmiana zasad udostępniania dokumentacji medycznej: w przypadku przysposobienia dziecka dokumentację udostępnia się przez wyciąg ze wskazaniem nowych danych identyfikacyjnych dziecka (Dz.U. 2026 poz. 758, od 26 czerwca).

Gospodarki i transportu dotyczą: nowy wykaz 33 spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa, m.in. ORLEN, KGHM, PKO BP i PZU (Dz.U. 2026 poz. 801, od 26 czerwca); nowy wzór listy kontrolnej i protokołu kontroli w przewozie drogowym towarów niebezpiecznych ADR, z kategoriami ryzyka, wdrażający dyrektywę (UE) 2025/1801 (Dz.U. 2026 poz. 751, od 24 czerwca); oraz zakres danych udostępnianych z centralnej ewidencji pojazdów (Dz.U. 2026 poz. 816, od 24 czerwca).

Bezpieczeństwa i instytucji dotyczą: czasowy zakaz noszenia i przemieszczania broni na obszarze Gdańska w dniach 24–26 czerwca (Dz.U. 2026 poz. 725, od 24 czerwca); ustanowienie Odznaki Honorowej Agencji Wywiadu (Dz.U. 2026 poz. 745, od 24 czerwca); utworzenie Wojskowej Akademii Medycznej (Dz.U. 2026 poz. 821, od 23 czerwca); oraz ustalenie granicy portu morskiego w Nowej Pasłęce (Dz.U. 2026 poz. 762, od 27 czerwca).

Jeżeli któraś z tych zmian dotyka Twojej sprawy, treść konkretnego aktu i powiązane z nim orzecznictwo sprawdzisz w Prostej Umowie – w wyszukiwarce aktów prawnych oraz w Wyszukiwarce Orzeczeń Sądowych.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego, treści dokumentów oraz aktualnego orzecznictwa.